ਸਿੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਸਜਿਦ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ, ਕਰੀਅਰ, ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਦਰੱਸਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ,,,ਗਣਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵੱਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਸਤੇ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇਸ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, “ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ ਜਿਸਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ” (ਸੂਰਾ ਅਲ-ਅਲਕ 96:1)। “ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਧਾਓ” (ਸੂਰਾ ਤਾ-ਹਾ 20:114)। ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਮਸਜਿਦਾਂ ਨੇ ਮੁਸਲਿਮ ਸਮਾਜਾਂ ਦੇ ਬੌਧਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਖਰਤਾ ਅਤੇ ਅੰਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਹੁਨਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮਝ, ਵਿੱਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ, ਕਰੀਅਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਵੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣੀ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਵਿਦਿਅਕ ਮਾਰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਨਮਾਜ਼ ਲਈ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ, ਸਰਕਾਰੀ ਹੁਨਰ-ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਜਾਂ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਦਰੱਸਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕੁਰਾਨ, ਹਦੀਸ, ਇਸਲਾਮੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਗਣਿਤ, ਵਿਗਿਆਨ, ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਦਿਅਕ ਲਹਿਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਢੁਕਵੇਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਖਰਤਾ, ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣ, ਉੱਦਮਤਾ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਿਦਿਅਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਮਸਜਿਦਾਂ ਅਤੇ ਮਦਰੱਸੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਆਧੁਨਿਕ ਗਿਆਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ, ਬੌਧਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ, ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਵੇ।
