ਭਾਈ ਦੂਜ ‘ਤੇ ਸੋਨਾਲੀ ਅਤੇ ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਨੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਯਮਰਾਜ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ

0
7

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਭੈਣ-ਭਰਾ ਦੇ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਭਾਈ ਦੂਜ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਮੌਕੇ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸੋਨਾਲੀ ਅਤੇ ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਨੇ ਭਾਈ ਦੂਜ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ।

ਸੋਨਾਲੀ ਨੇ ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਦੂਜ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਬੰਧ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਮਰਾਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਯਮੁਨਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਮੁਨਾ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਯਮਰਾਜ ਨੂੰ ਘਰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਯਮਰਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਸਨ।

ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ ਯਮਰਾਜ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਆਰਤੀ ਉਤਾਰੀ, ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਖਵਾਏ।

ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਨੇ ਕਥਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੈਣ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ‘ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ।

ਪੌਰਾਣਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਮੁਨਾ ਨੇ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਭਰਾ ਇਸ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਲਗਵਾਏਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਯਮਰਾਜ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮੰਗ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸੇ ਤੋਂ ਭਾਈ ਦੂਜ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਈ ਦੂਜ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭੈਣ-ਭਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੈਣਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਭਰਾ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।